Off-grid sistemde akü kapasitesi yalnızca panel sayısına bakılarak seçilmez. Önce gün içinde çalışan tüm cihazların enerji tüketimi belirlenir; ardından güneşsiz kalınabilecek süre, akünün güvenli kullanılabilir kapasitesi, sistem kayıpları, sıcaklık ve yaşlanma payları hesaba katılır.
1. Günlük enerji tüketimini watt-saat olarak bulun
Her cihaz için güç değeri çalışma süresiyle çarpılır. Örneğin 100 W bir cihaz günde 5 saat çalışırsa yaklaşık 500 Wh enerji tüketir. Buzdolabı, pompa ve motor gibi cihazlarda etiket gücü ile gerçek günlük çalışma süresi aynı değildir; kalkış akımı ve çalışma döngüsü ayrıca değerlendirilir.
2. Otonomi süresini belirleyin
Otonomi, sistemin yeterli güneş üretimi olmadan yükleri kaç gün beslemesinin hedeflendiğidir. Süre uzadıkça akü kapasitesi ve yatırım maliyeti artar. Kritik cihazlar ile ertelenebilir yükleri ayırmak daha dengeli bir tasarım sağlar.
3. Akünün kullanılabilir kapasitesini dikkate alın
Akünün tamamını düzenli olarak kullanmak her kimyada ve üründe uygun değildir. İzin verilen deşarj derinliği, çevrim ömrü, BMS sınırları, sıcaklık ve garanti koşulları üretici dokümanından alınmalıdır. Lityum ve kurşun-asit sistemlere aynı sabit oran uygulanmamalıdır.
4. Kayıp ve tasarım paylarını ekleyin
İnverter verimi, kablo kayıpları, bekleme tüketimi, akünün şarj-deşarj verimi, düşük sıcaklık ve zamanla kapasite azalması net kullanılabilir enerjiyi düşürür. Tasarım, yalnızca laboratuvar koşullarındaki nominal değere dayanmamalıdır.
Örnek kapasite hesabı
Günlük tüketim 3.000 Wh, hedef otonomi 1 gün, kullanılabilir kapasite oranı %80 ve tasarım verimi %90 kabul edilirse:
3.000 ÷ (0,80 × 0,90) ≈ 4.167 Wh nominal akü enerjisi
51,2 V nominal bir akü grubu için bu değer yaklaşık 81 Ah eder. Bu yalnızca yöntemi göstermek içindir; sıcaklık, kalkış akımları, üretici sınırları ve yedek pay hesaba eklenmeden ürün seçimi yapılmamalıdır.
Panel gücü ve akü birlikte değerlendirilmelidir
Büyük bir akü grubu, yetersiz panel gücüyle kışın tam şarj olamayabilir. PVGIS gibi saatlik ışınım verisi kullanan araçlar, yılın düşük üretimli dönemlerinde panel-akü-yük dengesini modellemeye yardımcı olur. Şarj kontrol cihazı ve inverter de sistem gerilimi ile maksimum akımlara uygun seçilmelidir.
Sık sorulan sorular
Aküyü Ah cinsinden seçmek yeterli mi?
Hayır. Ah değeri sistem gerilimi belirtilmeden enerji kapasitesini göstermez. Karşılaştırma için Wh veya kWh değeri kullanılmalıdır: Wh = V × Ah.
Gelecekte yük artacaksa ne yapılmalı?
Öngörülen cihazlar başlangıç hesabına eklenmeli; inverter, kablo, koruma ve akü mimarisi güvenli genişlemeye uygun tasarlanmalıdır.
Bağ eviniz için doğru panel ve akü kapasitesini belirleyelim
Cihaz listenizi ve günlük kullanım sürenizi paylaşın; sistemi tüketiminize göre mühendislik hesabıyla boyutlandıralım.
Kaynak notu: Off-grid modelleme yaklaşımı için Avrupa Komisyonu JRC’nin PVGIS 5 kullanım kılavuzu esas alınmıştır. Gerçek ürün seçimi üretici verileri ve saha koşullarıyla yapılmalıdır.